Quy trình đo vẽ bản đồ địa chính bằng công nghệ GNSS

Với sự ra đời của Thông tư 26/2024/TT-BTNMT, công nghệ GNSS (đặc biệt là đo động RTK và Network RTK/VNGEONET) đã chính thức trở thành một trong những phương pháp đo đạc chính thống để lập bản đồ địa chính. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình đo vẽ bản đồ địa chính bằng công nghệ GNSS thực hiện theo quy chuẩn kỹ thuật mới nhất.

Bước 1: Công tác chuẩn bị & khảo sát đo vẽ bản đồ địa chính

Trước khi ra thực địa, đơn vị thực hiện đo vẽ bản đồ địa chính cần thực hiện các bước chuẩn bị kỹ lưỡng.

– Lập Thiết kế kỹ thuật – Dự toán:

• Xác định rõ cơ sở pháp lý, mục tiêu và phạm vi nhiệm vụ.
• Xác định mật độ thửa đất (Mt) để lựa chọn tỷ lệ bản đồ phù hợp.

– Hiệu chuẩn thiết bị GNSS:

• Các máy thu tín hiệu vệ tinh GNSS (Receiver) phải được hiệu chuẩn theo quy định pháp luật về đo lường. Chỉ được sử dụng khi sai số lý thuyết đạt tiêu chuẩn.

Máy định vị GNSS cần được hiệu chuẩn trước khi thực hiện đo vẽ bản đồ địa chính.

• Đối với máy mới, phải đo thử nghiệm trên bãi chuẩn hoặc điểm tọa độ cấp 0.

Bước 2: Xây dựng lưới địa chính bằng GNSS (Đo đĩnh)

Lưới địa chính là cơ sở khống chế tọa độ cho toàn khu đo. Khi sử dụng GNSS để lập lưới địa chính, bắt buộc phải đo xác định đồng thời cả tọa độ và độ cao.

• Mật độ điểm: Trung bình 2.500 ha có một điểm địa chính khi dùng công nghệ GNSS.
• Chọn điểm: Vị trí phải có góc mở bầu trời > 120º, cách trạm phát sóng tối thiểu 500m, cách đường dây cao thế tối thiểu 50m.
• Chỉ tiêu kỹ thuật đo ngắm (GNSS Static):
  + Số vệ tinh khỏe liên tục: ≥ 4.
  + PDOP (Độ suy giảm chính xác vị trí): ≤ 4.
  + Thời gian đo một ca: Tối thiểu 60 phút.
  + Góc ngưỡng (Elevation mask): 15º.
• Xử lý số liệu: Phải tính toán khái lược (lời giải Fixed, Ratio > 1.5) trước khi bình sai chặt chẽ.

Bước 3: Xây dựng lưới khống chế đo vẽ

Đây là bước tăng dày điểm khống chế để phục vụ đo chi tiết. Nếu dùng GNSS đo tĩnh để lập lưới khống chế đo vẽ, chỉ cần lập 01 cấp lưới (Cấp 1):

• Thời gian đo: Tối thiểu 15 phút đồng thời với 4 vệ tinh trở lên.
• Kết nối: Phải phát triển dựa trên tối thiểu 3 điểm tọa độ có độ chính xác tương đương điểm địa chính trở lên.

Bước 4: Đo đạc chi tiết thửa đất (Đo RTK / VNGEONET)

Các bước thực hiện đo đạc chi tiết thửa đất để phục vụ đo vẽ bản đồ địa chính như sau:

– Xác định ranh giới:

• Phối hợp với người dẫn đạc và chủ sử dụng đất để xác định ranh giới, đóng cọc mốc hoặc đánh dấu bằng sơn.
• Lập “Bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất”.

– Đo chi tiết bằng GNSS (RTK):

• Sử dụng máy thu GNSS (Rover) đo trực tiếp tại các đỉnh thửa.
• Lưu ý quan trọng: Đối với khu vực bị che khuất (dưới tán cây, sát nhà cao tầng) nơi GNSS không đạt độ chính xác (Fixed), bắt buộc phải kết hợp Máy toàn đạc điện tử hoặc thước thép để đo giao hội, dóng hướng.

Kết hợp máy GNSS và toàn đạc điện tử trong đo vẽ bản đồ địa chính để có dữ liệu đầy đủ và chính xác nhất.

– Kiểm tra sai số tại chỗ:

Bố trí các điểm kiểm tra giữa các trạm đo hoặc giữa hai lần đo khác nhau. Sai số vị trí điểm không được vượt quá quy định (ví dụ: 7cm với bản đồ 1:500).

Bước 5: Biên tập & hoàn thiện bản đồ (Nội nghiệp)

Sau khi có dữ liệu thô từ GNSS, quy trình nội nghiệp được thực hiện theo Điều 16:

• Nhập và xử lý số liệu: Chuyển đổi dữ liệu đo sang định dạng không gian, tính toán tọa độ chính xác.
• Biên tập bản đồ:
  – Nối các điểm đỉnh thửa để tạo vùng (polygon) thửa đất.
  – Gán thông tin thuộc tính (Nhãn thửa): Số thửa, diện tích, loại đất.
  – Thể hiện các đối tượng khác: Giao thông, thủy hệ, địa giới hành chính.
• Tính diện tích: Thực hiện bằng phương pháp giải tích trên bản đồ số.
• Lập Sổ mục kê đất đai: Xuất trích lục dữ liệu để lập sổ mục kê theo mẫu quy định.

Bước 6: Kiểm tra, nghiệm thu & giao nộp

Sản phẩm cuối cùng phải trải qua quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt:

• Công khai bản đồ: Niêm yết công khai tại UBND xã tối thiểu 15 ngày để người dân kiểm tra, đối chiếu.
• Ký xác nhận: Chủ sử dụng đất ký vào “Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất”.
• Giao nộp: Sản phẩm (bản giấy và bản số định dạng *.dgn) được giao nộp cho Chủ đầu tư và Sở Tài nguyên Môi trường để đưa vào Cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia.

Việc tuân thủ đúng quy trình đo vẽ bản đồ địa chính theo Thông tư 26/2024/TT-BTNMT không chỉ đảm bảo tính pháp lý cho hồ sơ địa chính mà còn tối ưu hóa hiệu quả công việc nhờ ứng dụng công nghệ GNSS hiện đại. Các đơn vị đo đạc cần đặc biệt lưu ý đến các chỉ tiêu kỹ thuật về thời gian đo tĩnh và sai số vị trí điểm để tránh sai sót trong quá trình nghiệm thu.

Nếu bạn đang cần tìm hiểu các dòng máy định vị vệ tinh GNSS và toàn đạc điện tử chính xác cao dùng trong đo vẽ bản đồ địa chính, hãy liên hệ EKTECH qua HOTLINE 0983 206 789, chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn.

>>> Xem thêm: Dùng máy đo GNSS RTK để đo đạc địa chính chia tách thửa đất nhanh, chính xác cao